FILHARMONIA POMORSKA | Dziadek do orzechów od Mikołaja

FILHARMONIA POMORSKA zaprasza 6 grudnia na koncert „Dziadek do orzechów od Mikołaja”.

Wieczór rozpocznie Uwertura Rok 1812 Piotra Czajkowskiego, tuż po niej zabrzmi Suita z baletu „Dziadek do orzechów”. Ta około  20-minutowa orkiestrowa suita natychmiast podbiła serca słuchaczy. Wypełnia ją wiele znanych i lubianych części, zwłaszcza porywający, pełen harfowych brzmień Walc kwiatów

Po przerwie harfa wystąpi już w roli głównej…

„Voyage” Koncert na dwie harfy i orkiestrę Piotra Mossa (2000) – to jednoczęściowy utwór, który jest poetycką podróżą (stąd pewnie tytuł…) do krainy fantastyki dźwiękowej. Obowiązującą zasadą kształtowania formy będzie tu kontrastowanie różnego rodzaju odcinków muzycznych, czego wynikiem jest również permanentna zmienność napięć emocjonalnych; po odcinkach bardzo ekspresyjnych następują fragmenty spokojne, niejako wyciszone… Już sam początek utworu wprowadza nas w klimat tajemniczości i niedopowiedzeń. Kolejne epizody, w większości stosunkowo krótkie, składać się będą na kalejdoskop emocji i wrażeń dźwiękowych. Liryzm kontrastuje tu z tragizmem i patosem, te z kolei są w następnych odcinkach niejako komentowane przez ironię i groteskę. Wszystko w tym koncercie opiera się na kontraście i przeciwstawianiu.

Po posępnych, wolno snujących się fragmentach adagio następują wirtuozowskie odcinki allegro. Brutalne sekwencje perkusyjne łagodzone są pastelowymi barwami smyczków, groźne, dramatyczne motywy wiolonczel i kontrabasów zostają rozświetlone delikatną liryką drzewa i perkusji.

 Kolorystyka instrumentalna jest ważnym elementem „Voyage”. Jeśli chodzi o harfy, to ich klasyczna paleta brzmieniowa rozszerzona zostaje przez szerokie wykorzystanie flażoletów czy też charakterystycznych, metalicznych dźwięków uzyskiwanych przez ustawienie pedału między progami; występują tu również glissanda paznokciowe i pedałowe a także efekty perkusyjne (uderzanie w pudło instrumentu z jednoczesnym graniem w tym samym rytmie na strunach). Jeśli chodzi o kolorystykę orkiestry, to będzie ona wynikiem niekonwencjonalnej instrumentacji, zaskakującego łączenia instrumentów lub grup instrumentalnych (np. tuby z harfą etc.). I wreszcie słuchacz znający trochę moją twórczość, odnajdzie tu, znajdujące się i w innych moich utworach, aluzje do walca (który przemienia się w brawurowego oberka), romantycznego nokturnu, marsza wojskowego czy żałobnego; znaleźć tu można także ulubione przeze mnie epizody „ptasie” (w roli „dyżurnego ptaszka” występuje ,w finałowej części utworu, flet piccolo). Partia koncertujących harf zawiera sporo elementów wirtuozowskich; warto zauważyć, że harfy często rezygnują ze swojego charakteru koncertującego i wtapiają się w impresjonistyczną kolorystykę orkiestry.

W finale tej muzycznej podróży pojawia się tragiczny, może nieco pompatyczny marsz żałobny. I tak w zasadzie utwór mógłby się skończyć (przesłanie byłoby jasne…). Ale nie, kompozytor stosuje tu dość często spotykany w jego twórczości efekt „clin d’oeil” (czyli… „zmrużenia oka”) i po żałobnym marszu następuje krótki, groteskowy epizod, składający się z solo wood-blocka i dwóch „dylsowizdrzalskich” grymasów orkiestry.

Jest mi bardzo miło, że ostatni koncert w roku mojego jubileuszu 70.urodzin i 50-lecia pracy artystycznej odbywa się właśnie w Bydgoszczy. Wprawdzie tu się urodziłem, ale do matury mieszkałem w Toruniu i tam właśnie odbyła się moja wstępna edukacja muzyczna, w której ogromną rolę odegrały sobotnie koncerty Filharmonii Pomorskiej odbywające się w Dworze Artusa. Ileż wspomnień wiąże się z tymi koncertami, ileż przeżyć muzycznych. I nie tylko…Przez Rynek Staromiejski przejeżdżał wtedy jeszcze tramwaj. Pamiętam, jak kiedyś w przepięknym  piano, które uzyskiwał Zbigniew Chwedczuk w jakimś utworze Debussy’ego nagle odzywał się dzwonek ruszającej z przystanku „jedynki”. Albo też burzę, którą słyszeliśmy i obserwowaliśmy dzięki oknom Dworu Artusa w czasie jednej z Beethovenowskich symfonii. W czasie tych koncertów marzyłem o tym, że będę kiedyś kompozytorem. Wracałem do domu, usiłowałem przelać na papier nutowy te wszystkie dźwięki, które kłębiły się we mnie…Nie umiałem. Teraz już umiem…(?) Pamiętam, że – nie wiem dlaczego –fascynowały mnie zawsze utwory, w których był fortepian. Ale nie ten, na którym grał solista, ale ten, który był jednym z instrumentów orkiestry. Powstało wtedy jakieś postanowienie, że jak będę kompozytorem, to też w ten sposób będę fortepianu używał. I teraz, jak z perspektywy tych pięćdziesięciu lat tworzenia spoglądam na moją twórczość, to z radością widzę, że ideę tę konsekwentnie realizuję. Ale od reguły są zawsze wyjątki: W koncercie „Voyage” fortepianu nie ma. Ale za to są aż dwie harfy!

                                                                                                                                           Piotr Moss

Mirosław Jacek Błaszczyk w latach 1998-2013 pełnił funkcję dyrektora artystycznego, w sezonach 2013-2018 – dyrektora Filharmonii Śląskiej, a obecnie I dyrygenta Orkiestry Symfonicznej. Od 1999 pełni funkcję dyrektora artystycznego i jurora Konkursów Dyrygentów im. Grzegorza Fitelberga w Katowicach. Za promowanie muzyki polskiej, ze szczególnym uwzględnieniem współczesnej, oraz za osiągnięcia filharmoników śląskich pod jego batutą otrzymał Nagrodę Prezydenta Miasta Katowice w dziedzinie kultury. Podobnym odznaczeniem został także uhonorowany przez Prezydenta Rybnika. W 2012 r. Prezydent RP nadał artyście tytuł profesora sztuk muzycznych. Jest kierownikiem Katedry Dyrygentury Symfoniczno-Operowej w Akademii Muzycznej w Katowicach. W 2012 Prezydent RP nadał artyście tytuł profesora sztuk muzycznych.

Anna Sikorzak-Olek, od wielu lat prowadzi aktywną działalność koncertową jako solistka i kameralistka. Ma w repertuarze kilkadziesiąt koncertów solowych. Jako pierwsza na świecie wykonała i nagrała wiele koncertów polskich kompozytorów, m.in.: Paciorkiewicza, Popławskiego, Mossa (trzy koncerty), Maksymiuka czy Tansmana. Posiada na swym koncie nagrania archiwalne dla PR, m.in. Lutosławskiego, Ptaszyńskiej, Grandjany, Debussy’ego. Nagrywa również muzykę filmową. Jako kameralistka występuje od lat w duetach z fletem, obojem, sopranem. Na stałe jest związana z Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie. Zajmuje się również promowaniem nauczania początkowego na harfie celtyckiej w Polsce i wydaje muzykę harfową. Założyła Stowarzyszenie „Harfa Dzieciom” i Zespół Harf Dziecięcych „Wiktorska Harp Open”. Komponuje drobne utwory na harfę celtycką dla dzieci. Obecnie jest adiunktem Akademii Muzycznej w Gdańsku i prowadzi klasę harfy.

Carlos Roberto Peña Montoya naukę gry na harfie rozpoczął w wieku 11 lat. W 2011 z wyróżnieniem ukończył studia licencjackie na Uniwersytecie Mozarteum w Salzburgu w klasie prof. Helgi Storck, u której kontynuował naukę w Akademii Muzycznej w Katowicach, gdzie w 2014 ukończył studia. Dwukrotnie otrzymał stypendium niemieckiej fundacji „Vössing-Stiftung”, a także stypendium „Hübel-Stipendium” za wybitne osiągnięcia artystyczne, ufundowane przez Mozarteum. Jako członek fundacji „Yehudi Menuhin Live Music Now” brał udział w licznych koncertach charytatywnych. Od 2007 przebywa w Europie, realizując się jako solista, kameralista, muzyk orkiestrowy i pedagog. Występował z recitalami m.in. w Gläseneer Saal w wiedeńskim Musikverein (2007) oraz w Gasteig Small Concert Hall w Monachium (2009). Współpracuje z orkiestrami i zespołami symfonicznymi w Niemczech i Austrii, z którymi odbył liczne tournée. W 2012 wygrał 6. edycję konkursu orkiestrowego Summa Cum Laude w Wiedniu, będąc członkiem Tajlandzkiej Orkiestry Symfonicznej, z którą pozostaje w stałym kontakcie artystycznym. W latach 2009-2010 był nauczycielem w Musikschule Teisendorf w Niemczech. Obecnie prowadzi klasę harfy w Ogólnokształcącej Szkole Muzycznej w Gdańsku oraz w Szkole Muzycznej w Gdyni. Od 2012 jest I harfistą Orkiestry Symfonicznej Polskiej Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku. Aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym Trójmiasta jako solista i kameralista. Współpracuje z czołowymi orkiestrami polskimi pod batutą znamienitych dyrygentów, a także bierze udział w licznych nagraniach fonograficznych, radiowych i telewizyjnych.

Jerzy Snakowski popularyzator teatru muzycznego – opery, baletu, musicalu, operetki. Autor scenariuszy teatralnych, spektakli dla dzieci, programów edukacyjnych dla dorosłych (Opera? Si! w Operze Bałtyckiej, Musicalomania w Teatrze Muzycznym w Gdyni, Operetkowy zawrót głowy w Mazowieckim Teatrze Muzycznym), monodramu operowego Diva for rent (premiera: Teatr Polonia, 2011), cyklu programów Co z tą operą dla TVP. Wykładowca akademicki (Uniwersytet Gdański, Akademia Muzyczna w Gdańsku). Komentator życia kulturalnego, publicysta (trójmiasto.pl, wp.pl, Radio Gdańsk, Ruch Muzyczny). Konferansjer. Laureat trzech edycji Wielkiej Gry z dziedziny opery. Organizator turystyki kulturalnej. W przeszłości zastępca dyrektora Opery Bałtyckiej, sekretarz literacki Teatru Muzycznego w Gdyni.

Piotr Moss urodził się w 1949 w Bydgoszczy. Podstawową i średnią szkołę muzyczną ukończył w Toruniu. Po studiach kompozytorskich w warszawskiej PWSM w klasie Piotra Perkowskiego (pracował również pod kierunkiem Grażyny Bacewicz i Krzysztofa Pendereckiego) wyjechał do Francji, gdzie doskonalił swój warsztat kompozytorski pod kierunkiem Nadii Boulanger. Jego twórczość jest bardzo bogata i różnorodna. W katalogu kompozytora obok wielkich dzieł wokalno-instrumentalnych, koncertów czy utworów kameralnych znaleźć można muzykę przeznaczoną dla radia, teatru, filmu i telewizji. Jest laureatem licznych konkursów kompozytorskich, zarówno w kraju jak i za granicą. W 2000 został mianowany przez francuskiego Ministra Kultury Kawalerem Orderu Literatury i Sztuki, w 2007 otrzymał nagrodę francuskiej Académie des Beaux Arts a w 2009, z okazji 60. rocznicy urodzin i 40-lecia pracy artystycznej, otrzymał nagrodę specjalną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jest także odznaczony medalem „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. W 2016 otrzymał kolejne odznaczenie państwowe: Officier dans l’ordre des Arts et des Lettres. Kompozytor jest także laureatem nagród: Złoty Mikrofon, Grand Prix Festiwalu „Dwa Teatry” (za muzykę do Hamleta), i za muzykę do Śmierci w Wenecji. Otrzymał honorowy „Wielki Splendor” za całokształt twórczości dla Teatru Polskiego Radia oraz w 2019 nagrodę za muzykę do Lata Rittnera, spektaklu TVP, a także Doroczną Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Złoty Medal „Zasłużony dla Kultury Gloria Artis”.

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Pomorskiej 
Mirosław Jacek Błaszczyk dyrygent
Anna Sikorzak-Olek harfa 
Carlos Roberto Peña Montoya harfa
Jerzy Snakowski prowadzenie

Piotr Czajkowski (1840-1893) –  Uwertura „Rok 1812” op. 49, Suita z baletu „Dziadek do orzechów” op. 71 a
Piotr Moss (*1949)  – „Voyage” Koncert na dwie harfy i orkiestrę

W przerwie i podczas drugiej części koncertu zapraszamy dzieci na specjalne animacje mikołajkowe.

6|12|2019 r., g. 19.00

BILETY: OD 20 ZŁ

BILETY DO NABYCIA NA WWW.BILETY24.PL,
w kasie biletowej FP
oraz w Biurze Podróży „Wakacyjny świat”
ul. Magnuszewska 8
Bydgoszcz tel. 52 320 52 29

FILHARMONIA POMORSKA
Andrzeja Szwalbego 6, Bydgoszcz